خودکارآمدی مرتبط با بزرگسالی

۲-۱-۱-۱۵ آزمایش دوباره خودکارآمدی با افزایش سن

آزمایش باورهای خود مفید بودن در پیری بسیار سخته . تواناییای ذهنی وجسمی رو به کاهش می رودوبازنشستگی از کار فعال وکناره گیری از زندگی اجتماعی ،دور جدیدی از خود سنجی رو منجر می شه. احساس مفید بودن شخصی پایین اثر بیشتری بر عمل ورزیای جسمی و ذهنی به جای میذاره . مثلا کاهش احساس مفید بودن شخصی در مورد میل جنسی می تونه کاهش فعالیت جنسی رو به همراه داشته باشه. مفید بودن شخصی پایین می تونه به خستگی ومحدود شدن فعالیتای جسمی منجرشود .

تو یه جمع بندی کلی میشه گفت خودکارآمدی درک شده ، باورهای افراد در باره توانایی هاشون واسه تمرین کنترل عمل ورزی هاشون  وتمرین کنترل اتفاق های که بر زندگی شون تاثیر گذارن سروکاردارد. باورهای مفید بودن شخصی برانتخاب در زندگی ، سطح انگیزه، کیفیت عمل ورزیا ،مقاومت در برابر پریشونی هاوآسیب پذیری در مقابل پیچیدگی افسردگی واظطراب تاثیر میذاره. باورهای افراد درباره مفید بودن شون تحت تاثیر منبع پنجگانه هستش که شامل تجارب مسلط ، راضی سازی اجتماعی، تجارب جانشینی، حالتای فیزیولوژیکی وهیجانی وتصویر سازی ذهنیه.

افسردگی

باورهای خودکارآمدی در بین زمان وبه واسطه تجربه تغییر پیدا میکنن . تغییر اینجور باورهایی از نوباوگی شروع می شه ودر سراسر زندگی ادامه پیدا میکنه وعواملی مانند خونواده ،دوستان وهمسالان ، مدرسه ، مرحله گذارنوجوانی و….درآن موثرهستند(اعرابیان،۱۳۸۳).

۲-۱-۱-۱۶ راهبردهای بهبود خودکارآمدی

سه روش عمومی واسه خودکارآمدی هست:الگوسازی[۱] ،به کار گیری باز خورد اطلاعاتی[۲] وبازآموزی اسناد. ازاین سه روش ،الگوسازی به دودلیل مهم تراست :

دلیل اول اینکه الگوبرداری مخصوصا میان همسالان از بقیه متغیرها بیشتر برخودکارآمدی موثره .

دلیل دوم اینه که  الگوبرداری در بسیاری اشکال با  آموزش کلاسی وآزمایشگاهی ترکیب می شه.

الگوبرداری به روند عمومی باز نمایی وتوصیف بخشای تشکیل دهنده یه مهارت به علم به دانش آموز نوآموز می گن. الگوبرداری ،اطلاعات واضحی درمورد مهارت میده این انتظار نوآموز که می تونه در اون ماهر شه رو بالا می بره. همه الگوها مانند هم نیستن. معلم بیشتر کسیه که می تونه در روش های پیچیده کلاس ، الگوی مناسبی باشه.

دانش آموز

الگوبرداری،خودکارآمدی واستفاده از راهبردهارا زیاد می کنه(شانک،۱۹۹۱). به جزآموزش معلم محور ، روشای دیگری واسه الگوسازی یه مهارت جدید وجوددارند.یکی ازاین روشها تدریس دوجانبه س که دوتا چهار دانش آموز در گروه های یادگیری مشارکتی باهم کار می کنن. بازخورد دریافت شده ازمعلم، هم کارکرد وهم خودکارآمدی دانش آموزان رو تحت تاثیر قرار میده. علم آموزانی که در کلاس به دیگر دانش آموزان باز خورد میدن در بسیار موقعیتا موفق ترن (باتلرودان[۳]،۱۹۹۵).

پژوهشا نشون میدن که شکل های جور واجور متفاوت با زخورد تاثیرای مختلفی روی کارکرد وکارآمدی دانش آموزان داره. بازخورد نتیجه، اطلاعات خاصی در مورد کارکرد میده واثرکمی بر اصلاح اولیه یا کارکرد درآزمونای بعدی داره . باز خورد شناختی -که تاکیدش برارتباط بین کارکرد وماهیت تکلیفه –درک عمیقی از چگونگی انجام کامل تکلیف رو جفت و جور کرده و اثر مثبت تری برعملکردای بعدی میذاره. تحقیقات نشون میدن که بازخورد شناختی با کیفیت بالا در مورد کارکرد ضعیف، خودکارآمدی وعملکرد بعدی رو بهتر کنه. (شراو وبروکس[۴]،۲۰۰۰). بازآموزی اسنادی به دانش آموزان کمک می کنه تا پاسخای اسنادیشان رو بهتر بفهمن. وپاسخایی رو گسترش بدن که درگیری درتکلیف رو تشویق می کنن. بیشتر برنامه های بازآموزی اسنادی به طور کامل موفقیت آمیزند. نتیجه عمومی اینه که:

-به آدمایی یادداده می شه که چیجوری رفتارای نا مطلوب مثل دوری از تکلیف راتعریف کنن.

– اسنادهای تحت رفتار دوری از تکلیف رو تعریف کنن.

– اسنادهای تحت رفتاراجتماعی آزمایش شن.

 

-الگوهای اسنادی مطلوب تکمیل شن.

بازآموزی اسناد، شرکت در تکالیف، اصرار وپیشرفت رو زیاد می کنه. بیشتر برنامه های بازآموزی تلاش می کنن که اسنادهای یادگیرندگان رادر جهتی تغییر بدن که یادگیرندگان موفقیت رو به تلاش نسبت بدن. تلاش یه متغیر قابل کنترل وتوانایی یه متغیر غیر قابل کنترله. برنامه های منطبق براین روش ، روشن کننده افزایش شرکت در تکالیف ، اصرار وسطوح پیشرفت بودن تفکیک تلاش وتوانایی واسه دانش آموزان لازمه.دانش آموزان باید بفهمن که توانایی و تلاش هم روش هایی جهت افزایش علم ، به کار گیری راه و حل مسئله  کارآمده .

 

[۱] . Modeling

[۲] . Informational Feed Back

[۳] . Buttler & Dunn

[۴] . Schraw & Brooks