– تعریف سرمایه فکری

نگاهی به تعاریف سرمایه فکری نشان دهنده اینست که محققین هنوز بر سر هر یک تعریف خاص توافق ندارند ولی از جهات مختلف شباهتهایی بین تعاریف مختلف مشاهده می شود که در ذیل به برخی از آنها اشاره می شود.

  • سرمایه فکری، مجموعه داراییهای ناملموس یک سازمان- سرمایه انسانی، ساختاری و رابطه ای که باعث ایجاد ارزش آفرینی در سازمان می شود (بنو[1] ، 2004).
  • سرمایه فکری، زبانی است جهت فکر کردن، صحبت کردن، و انجام اقداماتی که به محرک های درآمد آتی سازمان مربوط می شوند، که شامل روابط با مشتریان و شرکاء، تلاشهای نوآوری، زیر ساختار سازمانی و دانش و مهارت های کارکنان سازمان است. به عنوان یک مفهوم، سرمایه فکری با تکنیک هایی همراه است که مدیران را در جهت تقویت مدیریت توانمندتر می سازد (روس[2]، 1997).
  • سرمایه فکری پنهان است ولی پس از کشف شدن و بکارگیری آن، منابع جدیدی برای سازمان به ارمغان خواهد آمد که موجب افزایش توان رقابتی و پیروزی خواهد شد (بونتیس، 1996).
  • سرمایه فکری واژه ای است که به ترکیبی از دارایی های نامشهود بازار، اموال فکری، انسانی، و زیرساختاری اطلاق می شود که سازمان را جهت انجام وظایفش یاری می رساند (بروکینگ[3]، 1997).
  • سرمایه فکری شامل همه­ی فرایندها و داراییهایی است که معمولاً در ترازنامه نشان داده نمی شوند و نیز شامل همه دارایی های نامشهود (مانند مارکهای تجارتی، حق ثبت و بهره برداری و نامهای تجاری) و جمع دانش همه اعضای سازمان و بکارگیری آن دانش است (روس، 1997).
  • سرمایه فکری شامل، دانش، اطلاعات، مالکیت فکری و تجربه به منظور ایجاد ارزش و یا ثروت آفرینی از آن می باشد و نیز سرمایه فکری، خرد جمعی یا مجموعه ای از دانش های کلیدی در نظر گرفته می شود (استوارت، 1997).
  • سرمایه فکری، پیگیری و استفاده موثر از دانش (محصول نهایی) در تقابل با اطلاعات و مواد خام می باشد (بونتیس، 1998).
  • سرمایه فکری فراهم کننده یک پایگاه منابع جدیدی است که از طریق آن سازمان می تواند به رقابت بپردازد (بونتیس و کروسان [4] ، 2002).
  • سرمایه فکری یک موجودیت پیچیده و گریزان[5] است اما زمانی که کشف شود و مورد استفاده قرار گیرد سازمان را قادر می سازد تا با یک منبع جدید در محیط رقابت کند (بونتیس، 1996).
  • سرمایه فکری به مجموعه منحصر به فردی از منابع مشهود و نامشهود شرکت اطلاق می شود (گاپتا[6]، 2001).
  • سرمایه فکری یک ماده فکری است که جمع آوری و شکل بندی شده و برای تولید دارایی هایی با ارزش بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد (کلین[7]، 1994).
  • سرمایه فکری مجموعه ای از اطلاعات و دانش کاربردی برای خلق یک ارزش در سازمان است (ادوینسون[8]، 1997).
  • سرمایه فکری دانش سازمانی وسیع و گسترده ای است که برای هر شرکت منحصر به فرد است و به شرکت اجازه می دهد تا بطور پیوسته خود را با شرایط در حال تغییر و تحول انطباق دهد (موریتسن[9]، 1998).
  • سرمایه فکری جریان دانش در درون شرکت ها است (دایریک[10]، 1989).
  • سرمایه فکری مجموعه ای از دارایی های دانش محور است که به یک سازمان اختصاص دارند و در زمره ویژگی های یک سازمان محسوب می شوند و از طریق افزودن ارزش به ذینفعان کلیدی سازمان، به طور قابل ملاحظه ای به بهبود وضعیت رقابتی سازمان منجر می شود (مر، 2004).
  • سرمایه فکری اصطلاحی برای ترکیب دارایی های ناملموس بازار، دارایی فکری، دارایی انسانی، و دارایی ساختاری است که سازمان را برای انجام فعالیتهایش توانمند می سازد (بروکینگ، 2001).
  • سرمایه فکری جمع همه چیزهایی است که افراد سازمان می دانند و برای سازمان در بازار، مزیت رقابتی ایجاد می کند (استوارت، 1991).
  • سرمایه فکری دانشی است که قابل تبدیل شدن به ارزش باشد (ادوینسون، 1991).

در پایان باید گفت که پیدایش اقتصاد دانش محور باعث افزایش اهمیت سرمایه فکری به عنوان یک موضوع تحقیقاتی شده است. اکنون زمان مناسبی برای انجام تحقیقات در زمینه سرمایه فکری است. امروزه جامعه محققان سرمایه فکری در جایگاه مهمی قرار دارند. این محققان از سال ها پیش نبرد و مبارزه ای را برای قبولاندن اهمیت سرمایه فکری آغاز نموده و سمینارها و مقالات و کتب زیادی را در این زمینه ارائه کرده اند و بیشتر تلاش های صورت گرفته در زمینه توسعه چارچوب سرمایه فکری بوده است.

 

اکنون این ضرورت بوجود آمده است که آنها بر روی اندازه گیری و مدیریت و افشاء آن تمرکز کنند. باید گفت موضوع علم سرمایه فکری یک موضوع بین رشته ای است و در برگیرنده علوم مختلفی مانند حسابداری، مدیریت دانش، اقتصاد و مدیریت منابع انسانی و … است. هر چند امروزه این اعتقاد وجود دارد که مطالعه سرمایه فکری بیشتر به عنوان یک هنر توصیف می شود تا یک علم و در برگیرنده عوامل روانی و خلاقیت است و بیشتر شامل ادغامی از مطالعات رفتاری (رفتارهای مشتری و سازمانی) است (لیم، 2004).

[1] – Bueno

[2] – Roos

[3] – Brooking

[4] – Bontis & crossan

[5] – Elusive

[6] -Gupta

[7]– Kelin

[8] – Edvinsson

[9] – Mouritsen

[10] – Dierickx