مقالات دانشگاهی ارشد

بررسی تشبیه در پانصد غزل آغازین دیوان وصال شیرازی۹۳- قسمت ۹

زخدنگ غمزه خستی که به بوسه چاره سازی به که وا نمایم اکنون زتو درد بی دوا را
(همان) تشبیه مفصّل مؤکّد مشبّه: غمزه مشبّه به: خدنگ وجهشبه: خستن
وزخمی کردن (تخییلی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
تو، به سنگ توبه واعظ، بت خویش نا شکسته عجب ار به ره در آری دل خودپرست ما را
(وصال، ۱۳۷۸: ۱۱)
تشبیه مفصّل مؤکّد مشبّه: توبه مشبّه به: سنگ وجهشبه: شکستن و از بین بردن (تحقیقی و مفرد) طرفین: عقلی به حسی افراد: مفرد به مفرد
تو این سری که گرفتارچنبر عشق است ندیدهای و عبث بند می نهی پا را
(همان: ۱۲)
تشبیه مفصّل مؤکّد مشبّه: عشق مشبّه به: چنبر وجهشبه: گرفتار کردن (تحقیقی و مفرد) طرفین: عقلی به حسی افراد: مفرد به مفرد
جز ما به تیر غمزه صیدی دگر میفکن کزیار در گذارند یاران، جز این خطا را
(همان: ۱۳)
تشبیه مفصّل مؤکّد مشبّه: غمزه مشبّه به: تیر وجهشبه: صید کردن (تخییلی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
جمشید و جام یاقوت، پرویز و خاتم لعل لعل لب تو کافی است عشاق بینوا را
(همان)
تشبیه بلیغ مشبّه: لب مشبّه به: لعل وجهشبه: سرخی (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
گرد رهش به رخ سای، زرکن مس وجودت گر ز وصال خواهی تعلیم کیمیا را
(همان: ۱۴) .تشبیه جمع بلیغ مشبّه: وجود مشبّه به: ۱- مس ۲- زر وجهشبه: ۱- بی ارزش بودن (تحقیقی و مفرد) ۲- ارزشمند بودن(تحقیقی و مفرد) طرفین: در هر دو مورد حسی به حسی می باشد افراد: مفرد به مفرد . .نباشد با همه افسردگی زاهد زعشق ایمن که خورشید اندک اندک لعل سازد سنگ خارا را . (وصال، ۱۳۷۸: ۱۴)
تشبیه مضمر ملفوف مشوش بلیغ مشبّه: ۱- زاهد ۲- عشق مشبّه به: ۱- سنگ خارا ۲- خورشید وجهشبه: ۱- سخت بودن (تحقیقی، مفرد ودوگانه می باشد که برای مشبّه به معنای بی احساس وعاطفه بودن وبرای مشبّه به در معنای حقیقی آن به کار رفته) ۲- اثر گذاشتن، نفوذ کردن (تحقیقی و متعدّد) طرفین: ۱- حسی به حسی ۲- عقلی به حسی افراد: ۱- مفرد به مفرد مقیّد ۲- مفرد به مفرد
همه گوش است زاهد چون صدف در وصف حور العین چو نرگس من همه چشمم، که بینم روی زیبا را
(همان)
تشبیه مطلق مفروق مشبّه: ۱- زاهد ۲- من (شاعر) مشبّه به: ۱- صدف ۲- نرگس وجهشبه: ۱- همه گوش بودن (تخییلی و مفرد) ۲- همه چشم بودن (تخییلی و مفرد) طرفین: در هر دو مورد حسی به حسی می باشد. افراد: در هر دو مورد مفرد به مفرد می باشد. ادات: ۱- چون ۲- چو
گر چه شکر خواب صبوح از بهر مستان خوش بود جام صبوحی خوشتر است، آواز ده اصحاب را
(همان: ۱۵)
تشبیه مفصّل مؤکّد مشبّه: خواب مشبّه به: شکر وجهشبه: شیرین (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
در بحر غم افتاده را، هم کشتیی میبایدش ور نه خلاصی مشکل است، افتاده در غرقاب را
(همان)
تشبیه بلیغ مشبّه: غم مشبّه به: بحر وجهشبه: هلاک کردن (تحقیقی و مفرد) طرفین: عقلی به حسی افراد: مفرد به مفرد
هر چند در دور جهان نایاب باشد خرمی جوییم از دریای جام این گوهر نایاب را
(وصال، ۱۳۷۸: ۱۵ )
تشبیه مطلق مشبّه: جام مشبّه به: دریا وجهشبه: خرّمی (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
تا به زلف آویختی دل را در آن چاه ذقن کشف کردی، رمز چاه بابل و هاروت را
(همان)
تشبیه بلیغ مشبّه: ذقن مشبّه به: چاه وجهشبه: فرو رفتگی (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
با تو چون آینه ما پاکدلان صاف دلیم بنگر ازآینه خویش، که پیداست تو را
(همان: ۱۶)
تشبیه مطلق مشبّه: تو (معشوق) مشبّه به: آینه وجهشبه: پاکی و صافی (تحقیقی و متعدّد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد ادات: چون
ترسم آیینه حسن تو ز خط گیرد زنگ ای که از آه ضعیفان حذری نیست تو را

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.

You may also like...