مقالات دانشگاهی ارشد

سامانه پژوهشی – بررسی تشبیه در پانصد غزل آغازین دیوان وصال شیرازی۹۳- قسمت ۴۷

۱- تشبیه مضمر بلیغ مشبّه: آه مشبّه به : آتش وجه شبه: سوزاندن (تخییلی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
۲- تشبیه بلیغ مشبّه: روی مشبّه به: آیینه وجه شبه: صاف و درخشنده بودن (تحقیقی و متعدّد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
زلف پرتاب تو آب چمن سنبل برد روی سیراب تو تاب ورق نسرین داد
(همان)
۱- تشبیه جمع تفضیل بلیغ مشبّه: زلف پرتاب تو مشبّه به: ۱- چمن ۲- سنبل وجه- شبه: ۱- لطافت وزیبایی (تحقیقی و متعدّد) ۲- گره گره بودن وزیبایی (تحقیقی و متعدّد) طرفین: در هر دو مورد حسی به حسی می باشد. افراد: در هر دو مورد مفرد مقیّد به مفرد می باشد. ۲- تشبیه تفضیل بلیغ مشبّه: روی سیراب تو مشبّه به: ورق نسرین وجه شبه: زیبایی
ولطافت (تحقیقی و متعدّد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد مقیّد به مفرد مقیّد
شعر رنگین وصالست یکی تازه عروس خاصه آن لحظه که از مدح تواش آیین داد
(وصال، ۱۳۷۸: ۲۰۴)
تشبیه بلیغ مشبّه: شعر رنگین وصال مشبّه به: تازه عروس وجه شبه: زیبایی (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد مقیّد به مفرد مقیّد
شراب عشق که کیفیت جوانی داد به ما هر آنچه توان داد ناتوانی داد
(همان)
تشبیه بلیغ مشبّه: عشق مشبّه به: شراب وجه شبه: مستی و شادی آفرین (تحقیقی و متعدبد) طرفین: عقلی به حسی افراد: مفرد به مفرد
ببین معامله روزگار را که ز من گرفت تیر قد و قامت کمانی داد
(همان)
تشبیه مفروق بلیغ مشبّه:۱- قد ۲- قامت مشبّه به:۱- تیر ۲- کمان وجه شبه:۱- راست بودن (تحقیقی و مفرد) ۲- خمیدگی (تحقیقی و مفرد) طرفین: در هر دو مورد حسی به حسی می باشد. افراد: در هر دو مورد مفرد به مفرد می باشد.
مدام زهر جفا در پیاله داشت سپهر به ما فتاد چو این دوره دو ستکانی داد
(همان)
تشبیه بلیغ مشبّه: جفا مشبّه به: زهر وجه شبه: کشنده و تلخ بودن (تحقیقی و متعدّد) طرفین: عقلی به حسی افراد: مفرد به مفرد
همه کس باده ی لعل لب ساقی نچشید ورنه در محفل رندان همه کس می گنجد
(همان: ۲۰۶)
تشبیه بلیغ مشبّه: لب مشبّه به: لعل وجه شبه: سرخی (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
مست چشمان تو از زلف تو خواهد زنجیر کاین نه مستی است که در قید عسس می گنجد
(همان)
تشبیه بلیغ مشبّه: زلف مشبّه به: زنجیر وجه شبه: حلقه حلقه بودن (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
زلف سیهی دیدم در گردن دلبندی یک روز و ندانستیم دام دل ما گردد
(وصال، ۱۳۷۸: ۲۰۶)
تشبیه بلیغ مشبّه: زلف مشبّه به: دام وجه شبه: اسیر کردن و حلقه حلقه بودن (تحقیقی و متعدّد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
از کاستنم خلقی برخواستنم پی برد مه نیز چو می کاهد انگشت نما گردد
(همان: ۲۰۷)
تشبیه مضمر مفصّل مؤکّد مشبّه: «م» در کاستنم مشبّه به: مه وجه شبه: باریک شدن (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
که پنداشت اکسیر سال و مه ما همه خرج سیم بر و دوش گردد (همان)
۱- تشبیه تسویه بلیغ مشبّه: ۱- بر ۲- دوش مشبّه به: سیم وجه شبه: سفیدی (تحقیقی و مفرد) طرفین: در هر دو مورد حسی به حسی می باشد. افراد: در هر دو مورد مفرد به مفرد می باشد.
۲- تشبیه بلیغ مشبّه: ۱- سال ۲- مه مشبّه به: اکسیر وجه شبه: به کمال رساندن (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: در هر دو مورد مفرد به مفرد می باشد.
فسرده ایم و ز معشوق و می، گریزی نیست فقیر موسم دی رو به آفتاب آرد .
(همان: ۲۰۸)
تشبیه تسویه مضمر بلیغ مشبّه: ۱- معشوق۲- می مشبّه به: آفتاب وجه شبه: در هر دو مورد درخشندگی و زیبایی می باشد. (تحقیقی و متعدّد) طرفین: در هر دو مورد حسی به حسی می باشد. افراد: در هردو مورد مفرد به مفرد می باشد.
عقل، ملکی که در او هیچ شهی رخنه نیافت عشق، شاهی که بر این ملک ظفرها دارد

حتما بخوانید :   بررسی تشبیه در پانصد غزل آغازین دیوان وصال شیرازی۹۳- قسمت ۲۶

You may also like...