مقالات دانشگاهی ارشد

دسترسی به منابع مقالات : بررسی تشبیه در پانصد غزل آغازین دیوان وصال شیرازی۹۳- قسمت ۴۲

۱- تشبیه مفصّل مؤکّد مشبّه: دل مشبّه به: مزرع وجه شبه: قابل کشت بودن (تحقیقی و مفرد) طرفین: عقلی به حسی افراد: مفرد به مفرد
۲- تشبیه مفصّل مؤکّد مشبّه: وفا مشبّه به: تخم وجه شبه: حاصل داشتن (تحقیقی و مفرد) طرفین: عقلی به حسی افراد: مفرد به مفرد
ز اردیبهشت دامن کشت است چون بهشت از خانه گر بهشت بود رو به سوی کشت
(همان: ۱۷۷)
تشبیهمجمل مرسل مشبّه: دامن کشت مشبّه به: بهشت وجه شبه: سر سبزی و خرمی (تحقیقی و متعدّد) طرفین: حسی به عقلی افراد: مفرد مقیّد به مفرد
داری ار جام شراب و صنمی حور سرشت خوش نشین خوش که ترا خانه بهشت است بهشت
(وصال، ۱۳۷۸: ۱۷۷)
تشبیه بلیغ مشبّه: خانه مشبّه به: بهشت وجه شبه: خرمی، طراوت وزیبایی (تحقیقی و متعدّد) طرفین: حسی به عقلی افراد: مفرد به مفرد
ای که نقّاش ازل هم چو رخت نقش نبست وی که دهقان قدر همچو قدت سرو نگشت
(همان)
تشبیه بلیغ مشبّه: دهقان مشبّه به: قدر وجه شبه: کشت
و زرع کردن (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
جهان ز مقدم اردیبهشت شد چو بهشت بکش بساط نشاط از سرای بر لب کشت
(همان: ۱۷۸)
تشبیه بلیغ مشبّه: جهان مشبّه به: بهشت وجه شبه: خرمی و سرسبزی (تحقیقی و متعدّد) طرفین: حسی به عقلی افراد: مفرد به مفرد
خاک در میخانه خود اکسیر مراد است این خاک به دست آر که این است صناعت . (همان)
۱- تشبیه بلیغ مشبّه: خاک در میخانه مشبّه به: اکسیر مراد وجه شبه: به کمال رساندن (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به عقلی افراد: مفرد مقیّد به مفرد مقیّد
۲- تشبیه بلیغ مشبّه: مراد مشبّه به: اکسیر وجه شبه: به کمال رساندن (تحقیقی و مفرد) طرفین: عقلی به حسی افراد: مفرد به مفرد
بیار اکسیر عشق انسان شو ای دل کز این بهتر نمی بینم صناعت
(وصال، ۱۳۷۸: ۱۷۹)
تشبیه بلیغ مشبّه: عشق مشبّه به: اکسیر وجه شبه: به کمال رساندن (تحقیقی و مفرد) طرفین: عقلی به حسی افراد: مفرد به مفرد
من و دلبر یکی شمعیم با هم که من میسوزم او یار جماعت
(همان)
تشبیه تسویه مفصّل مؤکّد مشبّه: ۱- من ۲- دلبر مشبّه به: شمع وجه شبه: ۱- سوختن (تحقیقی ومفرد)۲- یار جماعت بودن (تحقیقی و مفرد) طرفین: در هر دو مورد حسی به حسی می باشد. افراد: درهر دو مورد مفرد به مفرد می باشد.
اشک آمد و سیلی شد و از کوی توام برد زین دیده چه گویم که چها بر سر ما رفت
(همان)
تشبیه بلیغ مشبّه: اشک مشبّه به: سیل وجه شبه: ویرانگری (تخییلی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
کالای وفا را تو خریدار نبودی حاشا که وصال از سر کویت به جفا رفت
(همان)
تشبیه بلیغ مشبّه: وفا مشبّه به: کالا وجه شبه: ارزشمند بودن (تحقیقی و مفرد) طرفین: عقلی به حسی افراد: مفرد به مفرد
نخل پر منفعت عمر که وصلش ثمر است زان شجر خار جدایی بچشیدم و برفت
(همان)
۱- تشبیه مفصّل مؤکّد مشبّه: عمر مشبّه به: نخل وجه شبه: پر منفعت بودن (تحقیقی و مفرد) طرفین: عقلی به حسی افراد: مفرد به مفرد
۲- تشبیه بلیغ مشبّه: جدایی مشبّه به: شجر خار وجه شبه: تلخ بودن (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد مقیّد
گفتمش: باز آ، اگر از ما خطایی رفت رفت گفت: اگر صیدی ز دام بینوایی رفت رفت . (وصال، ۱۳۷۸: ۱۸۰)
تشبیه مضمر مفصّل مؤکّد مشبّه: «ش» در گفتمش مشبّه به: صید وجه شبه: فرار کردن (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
بیمم مده که دانه ی خالست و دام زلف دل دید دانه را و به امید دام رفت

You may also like...