مقالات دانشگاهی ارشد

بررسی تشبیه در پانصد غزل آغازین دیوان وصال شیرازی۹۳- قسمت ۳۹

تشبیه مضمر بلیغ مشبّه: دل تو (معشوق) مشبّه به: سنگ خاره وجه شبه: سخت بودن، دوگانه، مفرد وتحقیقی می باشد که برای مشبّه در معنای نا مهربان بودن و برای مشبّه به در معنای حقیقی به کار رفته است. طرفین: عقلی به حسی افراد: مفرد مقیّد به مفرد مقیّد
تا با چه زور ملک جهانش مسخر است شاهی که گوهری چو تواش در خزانه نیست
(همان)
تشبیه مجمل مرسل مشبّه: تو مشبّه به: گوهر وجه شبه: گرانبها بودن (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد ادات: چو
گرچه دریای غمش را خطری نیست که نیست صبر ای دل، که در آنجا گهری نیست که نیست
(همان)
تشبیه بلیغ مشبّه: غم مشبّه به: دریا وجه شبه: گسترده و عمیق بودن (تحقیقی و متعدّد) طرفین: عقلی به حسی افراد: مفرد به مفرد
ای که با لعل لبت چاره ی رنجوران است دردمندی زتو در رهگذری نیست که نیست
(همان)
تشبیه بلیغ مشبّه: لب مشبّه به: لعل وجه شبه: سرخ بودن (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
به جز از میوه ی وصلت که جهان طالب اوست در تو ای باغ لطافت ثمری نیست که نیست
(همان: ۱۶۲)
۱- تشبیه بلیغ مشبّه: وصل مشبّه به: میوه وجه شبه: مفید و شیرین بودن(متعدّد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد . ۲- تشبیه مفصّل مؤکّد مشبّه: تو مشبّه به: باغ وجه شبه: لطیف
بودن (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
خواجه گو گر بتوان پنجه ی آمال بتاب ورنه با لشکر عزمت ظفری نیست که نیست
(وصال، ۱۳۷۸: ۱۶۲)
تشبیه بلیغ مشبّه: عزم مشبّه به: لشکر وجه شبه: قوی بودن (تحقیقی و مفرد) طرفین: عقلی به حسی افراد: مفرد به مفرد
با سر کوی تو کس یاد ز رضوان نکند ترک گلخن ز پی باغ جنان این همه نیست
(همان)
تشبیه مضمر بلیغ مشبّه: سر کوی تو مشبّه به: رضوان وجه شبه: زیبایی وطراوت (تحقیقی و متعدّد) طرفین: حسی به عقلی افراد: مفرد مقیّد به مفرد
ملک دل جوی وصال، ار سر وسعت داری زان که با دل سعه ی کون و مکان این همه نیست
(همان: ۱۶۳)
تشبیه بلیغ مشبّه: دل مشبّه به: ملک وجه شبه: ارزشمند بودن (تحقیقی و مفرد) طرفین: عقلی به حسی افراد: مفرد به مفرد
از دل چو گذشتی به جهان مملکتی نیست شه را که نه این ملک بود سلطنتی نیست (همان)
تشبیه بلیغ مشبّه: دل مشبّه به: ملک وجه شبه: ارزشمند بودن(تحقیقی و مفرد) طرفین: عقلی به حسی افراد: مفرد به مفرد
گر سلطنت حسن به هر کس ندهد دست کالای وفا نیز به هر مملکتی نیست
(همان: ۱۶۴)
۱- تشبیه بلیغ مشبّه: حسن مشبّه به: سلطنت وجه شبه: ارزشمند بودن (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
۲- تشبیه بلیغ مشبّه: وفا مشبّه به: کالا وجه شبه: ارزشمند بودن (تحقیقی و مفرد) طرفین: عقلی به حسی افراد: مفرد به مفرد
گوهری در صدف سینه نهان ساخته ای این گهر سفتن مژگان تو بی چیزی نیست
(وصال، ۱۳۷۸: ۱۶۴)
تشبیه بلیغ مشبّه: سینه مشبّه به: صدف وجه شبه: سفیدی ودرخشندگی (تحقیقی و متعدّد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
سیمش همه اشک است و زرش زردی رخسار هشدار که این سیم و زر اندوختنی نیست
(همان: ۱۶۵)
۱- تشبیه مفروق بلیغ مشبّه:۱- اشک ۲- زردی رخسار مشبّه به: ۱- سیم ۲- زر وجه شبه: ۱- سفیدی ، درخشش و ارزشمند بودن (تحقیقی و متعدّد) ۲- درخشش، زردی و ارزشمند بودن (تحقیقی و متعدّد) طرفین: در هر دو مورد حسی به حسی می باشد. افراد: ۱- مفرد به مفرد ۲- مفرد مقیّد به مفرد
هر کو چو وصال آتش عشقش به دل افتاد در آتش دوزخ تن او سوختنی نیست
(همان: ۱۶۶)

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است

You may also like...