مقالات دانشگاهی ارشد

منابع مقالات علمی : بررسی تشبیه در پانصد غزل آغازین دیوان وصال شیرازی۹۳- قسمت ۳۳

مثال تو به ی ما پیش زور بازوی عشق به راه باد چراغ و به پیش سنگ سبوست
(همان: ۱۲۸)
تشبیه جمع تمثیل مجمل مرسل مشبّه: تو به ی ما پیش زور بازوی عشق مشبّه به: ۱- به راه باد چراغ ۲- پیش سنگ سبو وجهشبه: در هر دو مورد بیهوده بودن دو چیز در کنار هم. (تحقیقی و مفرد) طرفین: در هر دو مورد عقلی به حسی می باشد. افراد: در هر دو مورد مرکّب به مرکّب می بباشد. ادات: مثال
به پیش زلف تو حال دل شکسته ی من کسی درست شناسد که پیش چوگان گوست
(همان)
تشبیه مرکّب بلیغ مشبّه: دل شکسته ی من پیش زلف تو مشبّه به: گوی در کنار چوگان وجهشبه: قرار گرفتن چیزی سرگردان در کنار چیزی خمیده (تحقیقی و مرکّب) طرفین: عقلی به حسی افراد: مرکّب به مرکّب
مرا زخون نبود زندگی که از عشق است و گرنه بی توام از خون دل دودیده چو جوست
(وصال، ۱۳۷۸: ۱۲۸)
تشبیه مجمل مرسل مشبّه: دودیده مشبّه به: جو وجهشبه: فراوانی آب (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مرکّب به مفرد ادات: چو
اگر نه باد صبا بوی زلف او دارد چگونه چون سر زلفش زمانه غالیه بوست
(همان)
تشبیه مطلق مشبّه: زمانه مشبّه به: سر زلفش وجهشبه: غالیه بو (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد مقیّد ادات: چون
بی رنج وصل دوست میسر نمیشود کاین وصل گنج و زحمت او اژدهای اوست
(همان)
تشبیه مفروق بلیغ مشبّه: ۱- وصل۲- زحمت مشبّه به: ۱- گنج۲- اژدها وجهشبه: ۱- با ارزش بودن (تحقیقی و مفرد) ۲- آزار دهنده (تحقیقی و مفرد) طرفین: در هر دو مورد حسی به حسی می باشد. افراد: در هر دو مورد مفرد به مفرد می باشد. . …..نشگفت اگر به عشق دهد جان خود وصال کاین عشق گوهریست که صد جان بهای اوست
(همان)
. تشبیه مفصّل مؤکّد مشبّه: عشق مشبّه به: گوهر وجهشبه: صد جان بهای اوست.(تحقیقی و مفرد) طرفین: عقلی به حسی افراد: مفرد به مفرد………..
آن مه بدری که میگویند، اینک روی دوست لیله القدری که میجویند، بی شک موی اوست
(همان:۱۲۹) ۱- تشبیه ملفوف بلیغ مشبّه: ۱- روی دوست۲- موی مشبّه به: ۱- مه بدر ۲- لیله ی القدر وجهشبه: ۱- درخشش و زیبایی (تحقیقی و متعدّد) ۲- سیاهی وارزشمند بودن(تحقیقی و متعدّد) طرفین: حسی به حسی افراد: ۱- مفرد مقیّد به مفرد مقیّد ۲- مفرد به مفرد مقیّد . …….من ندارم صبر، اگر دارد کسی بی روی دوست الفت عشق و صبوری، صحبت سنگ و سبوست
(وصال، ۱۳۷۸: ۱۳۰) تشبیه تمثیل بلیغ مشبّه: الفت عشق و صبوری مشبّه به: صحبت سنگ و سبوست وجهشبه: غیر ممکن بودن دو چیز در کنار هم (تحقیقی و و مرکّب) طرفین: عقلی به حسی افراد: مرکّب به مرکّب
بیار باده که پیمان یار و توبه ی من به راه باد چراغ و به پیش سنگ سبو است
(همان)
تشبیه ملفوف مرکّب بلیغ مشبّه: ۱- پیمان یار ۲- توبه من مشبّه به: ۱- به راه باد چراغ ۲- پیش سنگ سبو وجهشبه: در هر دو مورد غیر ممکن بودن دو چیز در کنار هم. (تحقیقی و مرکّب) طرفین: در هر دو مورد عقلی به حسی می باشد. افراد: در هر دو مورد مفرد مقیّد به مرکّب می باشد.
زمان عیش کنونست کز لبش خط رست خوش است عیش زمانی که سبزه بر لب جوست
(همان) تشبیه مضمر مرکّب بلیغ مشبّه: خط و لب مشبّه به: سبزه بر لب جو وجه شبه: زیبایی و لطافت که از کنار هم بودن دو چیز حاصل می شود. (تحقیقی و مرکّب) طرفین: حسی به حسی افراد: مرکّب به مرکّب
به روی گوی زنخدان چو زلف چوگان دید دل وصال به چوگان غم فتاده چو گوست . (همان) ۱- تشبیه بلیغ مشبّه: زنخدان مشبّه به: گوی وجه شبه: گرد بودن (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
۲- تشبیه بلیغ مشبّه: زلف مشبّه به: چوگان وجه شبه: خمیده بودن
(تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
۳- تشبیه مطلق مشبّه: دل وصال مشبّه به: گوی وجه شبه: اسیر شدن (تحقیقی و مفرد) طرفین: عقلی به حسی افراد: مفرد مقیّد به مفرد ادات: چو
۴- تشبیه مفصّل مؤکّد مشبّه: غم مشبّه به: چوگان وجه شبه: اسیر کردن (تحقیقی و مفرد) طرفین: عقلی به حسی افراد: مفرد به مفرد
هر طرف سوخته ای از غم او می نالد این چه شمع است که عالم همه پروانه ی اوست
(وصال، ۱۳۷۸: ۱۳۰)
تشبیه بلیغ مشبّه: مردم عالم مشبّه به: پروانه وجه شبه: سوختن (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد مقیّد به مفرد وه که چه شور آورد گفته شیرین من گر گذر آرد وصال بر لب چون قند دوست
(همان: ۱۳۱)
تشبیه مجمل مرسل مشبّه: لب مشبّه به: قند وجه شبه: شیرینی (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد ادات: چون
چون لاله سینه ام ز غم ار چاک شد چه باک داغ دلی بس است مرا یادگار دوست
(همان)

You may also like...