مقالات دانشگاهی ارشد

مقاله – بررسی تشبیه در پانصد غزل آغازین دیوان وصال شیرازی۹۳- قسمت ۲۲

۱- تشبیه مطلق مشبّه: من مشبّه به: حربا وجهشبه: حریف خورشید بودن (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد ادات: چو
۲- تشبیه بلیغ مشبّه: رخ دوست مشبّه به: مهر وجه شبه: درخشندگی و زیبایی(تحقیقی و متعدّد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد مقیّد به مفرد
پنجه عشق برنتابد عقل کار روبه نه صید شیر نر است
(همان)
۱- تشبیه ملفوف مشوش بلیغ مشبّه: ۱- عشق ۲- عقل مشبّه به: ۱- شیر نر ۲- روبه وجهشبه: ۱- قوی بودن (تحقیقی و مفرد) ۲- ضعیف بودن (تحقیقی و مفرد) طرفین: در هر دو مورد عقلی به حسی می باشد. افراد: ۱-مفرد به مفرد مقیّد ۲- مفرد به مفرد
رویت بهشت ولعل لبت جوی کوثر است بی کوثر و بهشت تو روزم چو محشر است
(همان: ۸۰)
۱- تشبیه مفروق بلیغ مشبّه: ۱- روی ۲- لعل لب مشبّه به: ۱- بهشت ۲- جوی کوثر وجهشبه: ۱- زیبایی وخرّمی (تحقیقی و متعدّد) ۲- گوارا وشیرین بودن(تحقیقی و مفرد) طرفین: درهر دو مورد حسی به عقلی می باشد. افراد: ۱- مفرد به مفرد ۲- مفرد مقیّد به مفرد .
۲- تشبیه بلیغ مشبّه: لب مشبّه به: لعل وجهشبه: سرخی (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
۳- تشبیه مجمل مرسل مشبّه: روز مشبّه به: محشر وجهشبه: طولانی و سخت بودن (تحقیقی و متعدّد بودن) طرفین: حسی به عقلی افراد: مفرد به مفرد ادات: چو
شاهی بود که هست گدای درت، اگر گویم گدای کوی تو با شه برابر است
(وصال، ۱۳۷۸: ۸۰)
تشبیه بلیغ مشبّه: گدای درت مشبّه به: شاه وجهشبه: شکوه و عظمت داشتن (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد مقیّد به مفرد
دشمن اگر به طرز وصال آورد سخن حقا که سحر دیگر و اعجاز دیگر است
(همان: ۸۱)
تشبیه مضمر بلیغ مشبّه: سخن وصال مشبّه به: سحر وجهشبه: شگفت انگیزبودن (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد مقیّد به مفرد
مثال آب حیاتست وصل دلبر من که کس ندیده، ولی در زمانه مشهور است
. (همان: ۸۲ ) تشبیه مجمل مرسل مشبّه: وصل دلبر مشبّه به: آب حیات وجهشبه:
عمر جاودانه بخشیدن (تخییلی و مفرد) طرفین: حسی به عقلی افراد: مفرد مقیّد به مفرد مقیّد ادات: مثال
قرص قمر یا رخ توزیرنقاب است؟ خرمن گل یا تنت میان حریر است؟
(همان) تشبیه مضمر مفروق بلیغ مشبّه: ۱- رخ ۲- تن مشبّه به: ۱- قرص قمر ۲-
خرمن گل وجهشبه: ۱- روشنایی و درخشش (تحقیقی و مفرد) ۲- معطر و زیبا بودن (تحقیقی و متعدّد) طرفین: در هر دو مورد حسی به حسی می باشد. افراد: در هر دو مورد مفرد به مفرد مقیّد می باشد.
از تو مرا کام، کام آتش و آب است باز تو مرا وصل، وصل آهو و شیر است
(وصال، ۱۳۷۸: ۸۲)
۱-تشبیه مرکّب بلیغ مشبّه: کام گرفتن من از تو مشبّه به: کام آتش و آب وجهشبه: به هم رسیدن دو چیز که باعث از بین رفتن دیگری میشود. (تحقیقی و مرکّب) طرفین: حسی به حسی افراد: مرکّب به مرکّب . ۲- تشبیه مرکّب بلیغ مشبّه: وصال من و تو مشبّه به: وصال آهو وشیر وجهشبه: به هم نزدیک شدن دو موجود که باعث از بین رفتن دیگری میشود. (تحقیقی و مرکّب) طرفین: حسی به حسی افراد: مرکّب به مرکّب
خواستمت، گفت که آفتاب منیری باز نگفتم که آفتاب منیر است
(همان)
تشبیه مفصّل مؤکّد مشبّه: «ت»درخواستمت (معشوق) مشبّه به: آفتاب وجهشبه: منیر بودن (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
خون حرام از برای طفل حلال است طفلی و خون منت حلال چو شیر است (همان)
۱- تشبیه مفصّل مؤکّد مشبّه: معشوق مشبّه به: طفل وجهشبه: حلال بودن خون حرام برایش (تخییلی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مفرد
۲- تشبیه مطلق مشبّه: خون من مشبّه به: شیر وجهشبه: حلال بودن (تخییلی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد مقیّد به مفرد ادات: چو
محراب به آن طاق دو ابروی تو ماند دل بی سببی نیست که دایم به نماز است
(همان: ۸۳)
تشبیه عکس مجمل مرسل مشبّه: محراب مشبّه به: طاق دو ابرو وجهشبه: خمیدگی (تحقیقی و مفرد) طرفین: حسی به حسی افراد: مفرد به مرکّب ادات: ماند
چو لعل دلکش ساقی میانه خط سبز پدید جام می از سبزههای نوخیز است
(وصال، ۱۳۷۸: ۸۳)
تشبیه مرکّب عکس مجمل مرسل مشبّه: جام می در میان سبزههای نو خیز مشبّه به: لعل دلکش ساقی میانه ی خط سبز وجهشبه: قرار گرفتن چیزی سرخ رنگ در جای با طراوت و زیبا (تحقیقی و مرکّب) طرفین: حسی به حسی افراد: مرکّب به مرکّب ادات: چو

حتما بخوانید :   بررسی تشبیه در پانصد غزل آغازین دیوان وصال شیرازی۹۳- قسمت ۳۲

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

You may also like...