واکنش به هنگام سود و جریان وجه نقد

باسو در سال (1997) محافظه کاری را به عنوان شناسایی بلادرنگ اخبار بد و شناسایی تدریجی اخبار خوب تعریف نمود. تحت این تعریف، سود خالص تأثیر اخبار بد را نسبت به اخبار خوب سریع­تر و به هنگام­تر منعکس می­کند. این شناسایی نامتقارن بین اخبار بد و خوب باعث ایجاد مباحثی در زمینه به هنگامی و پایداری[1] در سود خالص و اجزای تشکیل دهنده آن از قبیل جریان وجه نقد عملیاتی و اقلام تعهدی شده است.

اگر شرکتی اخبار بدی را در دوره جاری دریافت نماید، بخش اعظمی از آن اخبار در همان دوره در سود خالص منعکس شده و شناسایی می­شود. زیرا شناسایی بی­درنگ زیان­ها تحت تأثیر محافظه کاری صورت می­گیرد، در نتیجه سود خالص دوره جاری به طور قدرتمندی با اخبار بد در همان دوره همبسته می­باشد.

ولی اگر شرکتی در دوره جاری اخبار خوبی را دریافت کند، شناسایی و انعکاس آن اخبار در دوره جاری نسبت به حالت اخبار بد بسیار کمتر و یا اصلاً صورت نمی­گیرد. از این رو، سود خالص دوره جاری به میزان کمی با اخبار خوب همان دوره همبستگی دارد.

حال اگر فرض نماییم که اخبار هر دوره با همان دوره همبسته نباشد، بخش شناسایی نشده اخبار در دوره جاری، با اخبار دوره­های آتی که در آن دوره شناسایی می­شوند نیز همبسته نخواهد بود. بطور خلاصه، به موقع بودن و به هنگامی سودها احتمالاً در دوره ای که اخبار بد دریافت می­شود نسبت به دوره­ای که اخبار خوب دریافت می­گردد، بیشتر است. در مورد جریان وجه نقد، محافظه کاری کمتر تأثیر دارد، برای نمونه کاهش ارزش یک دارایی (از طریق استهلاک) سود خالص را کاهش می­دهد ولی این عمل تأثیر کمی بر جریان وجه نقد دارد و یا هیچ تأثیری بر آن وارد نمی­کند.

بنابراین محافظه کاری بر روی اقلام تعهدی بیشتر از جریان وجه نقد تأثیر دارد. پس بخش اعظمی از اخبار بد در سود دوره جاری گزارش می­شود. این امر، یعنی شناسایی بخش اعظمی از اخبار بد منجر به ایجاد شوک­های زودگذر در شرکت شده و یا باعث خواهد شد که فرآیند گزارشگری سود یکبار دیگر در اخبار بد غوطه ور گردد. علت این امر این است که شناسایی به موقع سودها تمایل زیادی برای بازگشت تغییرات سود در دوره­های آتی دارد. برعکس، عدم شناسایی به موقع اخبار خوب نقش اقلام تعهدی را در دوره های آتی گسترده­تر می­کند. اگر اخبار خوب در دوره جاری در فرآیند سودآوری شوک مثبتی را ایجاد کند و این شوک مثبت در طول دوره­های آتی تداوم خواهد یافت مگر تا زمانی که سودها شناسایی نشده، تحقق یافته و شناسایی شوند. به طور خلاصه به موقع بودن سودها منجر می­شود که سودها ثابت بمانند و از سوی دیگر تغییرات در جریان وجه نقد یک خود همبستگی منفی با سود خالص و خودش دارد(Tazawa, 2001).

بنابراین، با توجه به مباحث فوق جریان وجه نقد برعکس سود خالص دارای همان میزان عدم تقارن زمانی نمی­باشد ولی این بدان معنی نیست که فاقد چنین حالتی است بلکه میزان کمی از «عدم تقارن زمانی» در جریان وجه نقد وجود دارد، که آن هم به علت وجود اقلام تعهدی در دل آن است.

[1] – Persistence