دانلود پایان نامه

)  مفهوم و تعریف مزیت رقابتی

برای درک مناسب هر موضوعی ابتدا لازم است تعریف و مفهوم آن ارائه گردد ، بدیهی است هر چقدر معنا و مفاهیم ارائه شده از جامعیت بیشتری برخوردار بوده و کارا باشد درک مناسبتری از موضوع حاصل میگردد . در این راستا تعدادی از تعاریف ارائه شده توسط صاحبنظران در رابطه با مزیت رقابتی به شرح زیر می باشد :

  • مزیت رقابتی عاملیست که یک سازمان با آن قادر است یک وضعیت دفاعی در برابر رقبایش ایجاد کند و شامل قابلیتهائیست که به یک سازمان امکان می دهد خودش را از رقبایش متمایز سازد(Li et al ,2006,p111).
  • مزیت رقابتی تمایز در ویژگیها یا ابعاد هر شرکتی است که آن را قادر به ارائه خدمات بهتر از رقبا (ارزش بهتر) به مشتریان می کند ( Porter, 1990) .
  • زمانی که یک کمپانی سودی را کسب می کند که بالاتر از میانگین صنعت باشد میگویند : شرکت دارای مزیت رقابتی در مقابل رقبای خود است (Lumpkin,2005,p10).
  • مزیت رقابتی از طریق ایجاد ارزش برای مشتریان تحقق می یابد و ارزش نیز با ارائه کالا و خدمات متمایز از رقبا و قیمت کمتر تجلی می یابد (زوکرمن ، 1383، ص 9).
  • مزیت رقابتی در سطح بنگاه به عنوان توانائی بنگاه در طراحی ، تولید ، بازاریابی محصولات و فروش آنها بیشتر از رقبا تعریف می شود(صفری و اصغرزاده ، 1387، ص53).
  • مزیت رقابتی به کسب برتری نسبت به دیگران در عرصه رقابت اشاره دارد(رهنورد ، 1381، ص 21).
  • مزیت رقابتی تمایز در ویژگی های ابعاد هر شرکتی است که آن را قادر به ارائه خدمات بهتر از رقبا (ارزش بهتر) به مشتریان می کند(Ma,1999,p709).
  • مزیت رقابتی را می توان روش متمایزی دانست که یک کسب و کار یا شرکت به منظور به دست آوردن امتیازی بیشتر از رقبا در بازار موقعیت یابی می نمایند ، این روند موجب می شود که شرکت در حفظ سطوح پایداری در زمینه سودآوری ، بالاتر از متوسط صنعت قرار می گیرد(Hox,1996,p12).
  • مزیت رقابتی به عنوان قابلیت یک شرکت در ارائه عملکرد بهتر نسبت به صنعتی که در آن کار می کند تعریف می شود(Miller,1998,p12).

از طرف دیگر پورتر[1] (1985) مزیت رقابتی را در چارچوب استراتژی رقابتی مورد توجه قرار می دهد. وی، استراتژی رقابتی را به عنوان تعیین موقعیت بنگاه در محیط رقابتی قلمداد می کند. هدف از استراتژی رقابتی، تدبیر بازار از طریق درک و پیش بینی عوامل اقتصادی به ویژه رفتار سایر رقباست.  استراتژی رقابتی، موجب می شود بنگاه محصولی را تولید کند که از سوی رقبا قابل تولید نیست (Barney,1991,p100) .

بررسی های انجام گرفته در مورد مزیت رقابتی نشان می دهد که ، مزیت رقابتی در مرکزیت عملکرد بنگاه رقابتی قرار دارد که که آن را قادر به ارائه خدمات بهتر از رقبا (ارزش بهتر) به مشتريان مي کند.

2-3-3) دیدگاه پورتر در مورد مزیّت رقابتی

نتایج حاصل از دیدگاه پورتر درباره مزیت رقابتی و بررسی آن عبارتست از :

2-3-3-1) تجزیه و تحلیل رقابت در صنعت

شدت رقابت در صنایع  و بین شرکتهای گوناگون بسیار متفاوت است ، از دیدگاه پورتر در هر صنعت ماهیت رقابت به وسیله 5 عامل به شرح زیر تعیین می شود ( پورتر ،1384،ص261):

[1] PORTER

مايكل پورتر اين پنج عامل را در تجزيه و تحليل صنعت لازم مي‌داند. تاثير و تاثر اين پنج عامل بر روي يكديگر ماهيت و يا شدت رقابت در صنعت را مشخص مي‌نمايد. اين قدرت جمعي نيروها است ‌كه ظرفيت سودآوري ‌نهايي يك تجارت را معين مي‌نمايد. پورتر معتقد است‌كه تمامي شركت‌ها به دنبال سود هستند و عاملي كه ميزان سود را تعيين مي‌نمايد، عامل شدت رقابت است و اگر شدت رقابت مشخص باشد، سودآوري نيز مشخص مي‌گردد. در اين راستا وظيفه‌ استراتژيست‌ها، جستجوي موضعي در صنعت است‌كه در آن ، شركت‌ها بتوانند در برابر اين نيروها از خود دفاع كرده و يا به نفع خود، بر آنها تأثير گذارند.

محيط هر صنعت شامل مجموعه عواملي است که بسياری از چالشهای فراروی سازمان در جذب و بدست آوردن منابع لازم یا تلاش برای فروش سودآور کالاها و خدمات از آن ناشي مي شوند (اعرابی،1387). پس نيروهای مختلفي در شکل دادن رقابت در صنعت اهميت دارند و هر صنعت ساختار بنيادیني دارد که نيروهای رقابتي را پدید مي آورد( Pearce&Robinson,2007). پورتر[1] (1998) نيروهای رقابتي را در یک صنعت معرفي مي کند که توان جمعي این مجموعه  نيروها، توان سوداوری یک صنعت را تعيين مي کنند .پورتر برای بررسي محيط رقابتي در یک صنعت، پنج نيرو معرفي کرده است که عبارتند از تهدید رقبای تازه وارد، تهدید محصولات یا خدمات جایگزین، قدرت چانه زني خریداران، قدرت چانه زني تأمين کنندگان و رقابت در ميان شرکتهای موجود در صنعت.

پورتر معيارهايي را براي ارزيابي هريك از پنج عامل فوق بيان كرده است‌كه مي‌توان به‌وسيله آن‌ها اين عوامل را ارزيابي نمود :

2-3-3-2) قدرت چانه‌زني خريداران

تأمين کنندگان هرچه قدرت بيشتری داشته باشند، مي توانند سودآوری صنعت را تحت تأثير قرار داده به طوریکه آن صنعت نتواند افزایش هزینه را از طریق قيمت، جبران کند. قدرت هر تأمين کننده، به تعداد ویژگي های موقعيت بازار مربوطه  و اهميت نسبي خرید یا فروش آنها به صنعت در مقایسه با کل فعاليت آنها بستگي دارد . با وجود مواردی همچون وجود تعداد محدودی تأمين کننده، تشابه محدود جنس و خدمات، عدم وابستگي تأمين کنندگان به افزایش فروش، اطمينان تأمين کننده به نياز توليد کننده به آنها و نحوه عملکرد ممتاز تأمين کننده مي توان قدرت چانه زني تأمين کنندگان را در محيط یک صنعت افزایش داد(فارسیجانی و همکاران،1390،ص75).

2-3-3-3) قدرت چانه زني تأمين کنندگان

تأمين کنندگان هرچه قدرت بيشتری داشته باشند، مي توانند سودآوری صنعت را تحت تأثير قرار داده به طوریکه آن صنعت نتواند افزایش هزینه را از طریق قيمت، جبران کند. قدرت هر تأمين کننده، به تعداد ویژگي های موقعيت بازار مربوطه و اهميت نسبي خرید یا فروش آنها به صنعت در مقایسه با کل فعاليت آنها بستگي دارد با وجود مواردی همچون وجود تعداد محدودی تأمين کننده، تشابه محدود جنس و خدمات، عدم وابستگي تأمين کنندگان به افزایش فروش، اطمينان تأمين کننده به نياز توليد کننده به آنها و نحوه عملکرد ممتاز تأمين کننده مي توان قدرت چانه زني تأمين کنندگان را در محيط  یک صنعت افزایش داد(فارسیجانی و همکاران،1390،ص74).

2-3-3-4)  تهدید محصولات و خدمات جایگزین

این نوع تهدید را به عنوان رقبای غير مستقيم نيز نام برده اند. در بسياری از صنایع، شرکتها با توليدکنندگان محصولات جایگزین(متعلق به صنایع دیگر ) به شدت در رقابت هستند. اگر قيمت نسبي محصولات جایگزین و هزینه های مربوط به تهيه این محصولات کاهش یابد، در صحنه ای که محصولات جایگزین وجود دارند، رقابت شدت مي یابد و بر فشارهای ناشي از رقابت افزوده مي شود، پس مي توان گفت که جانشين های نزدیک، ميتوانند تعيين کننده قيمت باشند(فارسیجانی و همکاران، 1390،ص75).

2-3-3-5)  تهدید ورود رقبای تازه وارد

هرچقدر رقبای جدید راحت تر بتوانند وارد یک صنعت شوند، مي توانند به راحتي باعث کاهش قيمتها و سود شوند. نيروهایي که از ورود رقبای تازه وارد جلوگيری مي کنند و باعث حفظ رقبای کنوني مي شوند را، موانع ورود مي گویند که بعضي از آنها عبارتند از صرفه جویي به مقياس، بالا بودن سطح سرمایه گذاری تجهيزات، بالا بودن سطوح تنوع محصولات، هزینه های بالای خروج،  .فقدان دسترسي به کانالهای توزیع، قوانين دولتي و فقدان تمهیدات(فارسیجانی و همکاران،1390،ص75).

رقابت در ميان شرکتهای موجود در صنعت: از این نيرو به عنوان هم چشمي بين شرکتهای رقيب نيز نام برده اند. این نيرو در ميان دیگر نيروها دارای بيشترین قدرت مي باشد. از مهمترین اثراتي که باعث افزایش رقابت بين شرکتهای موجود در یک صنعت مي شود عبارتست از، رشد آهسته صنعتي، بالا بودن هزینه های ثابت، فقدان  تنوع محصولات، بالا بودن تعداد رقيبان و بالا بودن موانع برای خروج(فارسیجانی و همکاران،1390، ص75).

2-3-4NATIONAL DIAMOND

دانلود پایان نامه