دانلود پایان نامه

جهت ارتباطات در سيستم :

انواع جهت ارتباطاتی سازماني عبارتند از: الف. ارتباط عمودي ب. ارتباط افقي ج. ارتباط مورب

2-1-8-1  ارتباطات عمودي :

ارتباطات عمودی [1] شامل ارتباط رو به پايين و ارتباط رو به بالا است. هدف ارتباطات رو به پايين، هدايت، آموزش ، درخواست اطلاعات، ابلاغ دستورات مقام مافوق به زيردستان مي‌باشد. رهبران و مدیران از این نوع ارتباط برای تعیین اهداف  ، انتقال سیاستها و رویه های به کارکنان ،خاطرنشان کردن مشکلاتی که به توجه ویژه ای نیاز دارند و بازخورد عملکرد کارکنان استفاده می کنند (رابینز[2] ،2003).

هدف اصلي ارتباطات رو به بالا اين است كه اطلاعاتي درباره سطوح پايين تر سازمان به مقامات بالاتر سازمان برساند كه شامل ارائه گزارش، پيشنهاد، اداي توضيحات و يا درخواست هاي مختلف است. در ارتباط رو به بالا هر گاه زير دست دريابد كه سرپرست نسبت به پاره اي اطلاعات واكنش منفي از خود بروز مي‌دهد، آن گاه در ارسال آن اطلاعات امساك كرده و يا آنها را تعديل مي‌كند  ،اگر به کارگران به مشابه موجوداتی بدون تفکر نگریسته شود و سرو ته پیام های آنها زاده شود (فیلتیر [3] کردن اطلاعات)  ، منبعی ارزشمند از اطلاعات دچار وقفه میشود (آل آقا ،1378).

در ارتباط رو به پايين هرگاه مديران از دادن اطلاعات واقعي و كافي به كاركنان خودداري كنند، كاركنان اعتماد خود نسبت به آنها از دست داده و نمي‌توانند پاسخ هاي صحيحي به پيام هاي ارتباطي آنها بدهند و اين امر باعث ايجاد تنش هايي در سازمان مي‌شود. نتايج تحقيقي كه درباره اهميت ارتباطات عمودي در سازمان انجام شده نشان مي‌دهد كه دوسوم ارتباطات مديران با كاركنان ارتباطات عمودي است.

2-1-8-2- ارتباطات افقي :

معمولا شبكه ارتباطي افقي [4] داراي الگويي از جريان كارها در يك سازمان است كه بين اعضاي يك گروه، اين گروه و گروه‌هاي ديگر و بين اعضاي دواير مختلف برقرار مي‌شود. هدف ارتباطات افقي ايجاد هماهنگي و حل مسائل از طريق كانال مستقيم در سازمان است. از معایب این نوع ارتباط ایجاد علایق مشترک بین افراد سازمانی همسطح و بی توجهی آنان به مشکلات پیش آمده برای دیگر سطوح سازمانی است که اثر نامطلوبی بر سیستم کنترل و نظارت گذاشته و موقعیت کنترل کننده را متزلزل می سازد(جوادین ،1384).

2-1-8-3-  ارتباطات مورب :

ارتباط مورب [5] هنگامي صورت مي‌گيرد كه افراد در سطوح مختلف كه رابطه گزارش دهي مستقيم ندارند، با يكديگر ارتباط برقرار كنند. ارتباطات مورب هنگامی پدید می آید که منبع پیام نتواند به طور اثر بخشی از طریق دیگر شیوه های موجود ، به دریافت کننده پیام دسترسی پیدا کند. در ارتباطات مورب پیام در دو سطح مختلف از سلسله مراتب سازمانی و یا خارج از سلسله مراتب اداری مبادله میشود ، این ارتباط به منظور هماهنگی  ، یکی کردن و جامعیت ارتباطات افقی است (آل آقا ،1378).

در تقسيم بندي ديگر براي انواع ارتباطات سازماني موارد زير در نظر گرفته مي‌شود:

 

2-1-8-4- ارتباطات رسمي :

ارتباط می تواند از طریقِ کانال هایِ رسمی[6] نظير ملاقات های رسمی و آئين نامه ها یا از طریق کانال هایِ غيرِ رسمی نظير شایعات صورت گيرد (دویر جی [7] ، 2002). در گروه‌هاي كوچك رسمي، شامل شبكه‌هاي همه جانبه، چرخي و زنجير‌ه‌اي است. در ارتباط همه جانبه همه اعضا مي توانند آزادانه با هم در ارتباط باشند. در شبكه چرخي، رهبر به عنوان كانون و مركز اين ارتباط، فعاليت مي كند. در شبكه زنجيره اي يك زنجير فرماندهي رسمي وجود دارد. وجود هر يك از اين سه شبكه به هدف گروه بستگي دارد.

2-1-8-5- ارتباطات غیر رسمی :

ارتباط سازماني غير رسمي [8] ارتباطي است كه از خطوط نمودار سازماني پيروي نمي كند اين نوع ارتباط الگوي روابط شخصي ميان اعضاي سازمان را دنبال مي كند . برای نمونه، يك فرد با دوستش بدون توجه به موقعيت او در نمودار سازماني ارتباط برقرار مي كند به طور كلي چون اعضاي سازمان اشتياق به كسب اطلاعاتي دارند كه ارتباط رسمي سازماني نمي تواند آنرا فراهم كند شبكه هاي ارتباط غير رسمي سازمان به وجودمي آيد  (فیضی،1383). اين ارتباطات را ارتباطات درخت انگوري نيز ناميده اند زيرا همانند درخت مو به هر گوشه  سرمي كشد  و به طور نامنظم به هر جاي سازمان را ه مي يابد.(الوانی،1384) .

افراد به محض ورود به سازمان بنا بر علل مختلف از جمله علايق، سليقه هاي مشترك، همفكري هاو… با هم رابطه برقرار مي‌كنند و شبكه ارتباطي غير رسمي را تشكيل مي‌دهند. ارتباطات غير رسمي در سازمان گاهي اوقات آن قدر توسعه مي‌يابد كه ارتباطات رسمي در آن محو مي‌شود. در صورتي كه ارتباطات رسمي با اهداف سازمان در تعارض باشند، در راه نيل به اين اهداف، اختلال ايجاد مي‌كنند و در سازمان تنش به وجود مي‌آورند. هرگاه مدير اين گونه روابط را در راستاي اهداف سازمان ببيند بايد از آنها بهره گيرد و هر گاه آنها را بازدارنده ببيند بايد در توقف اين روابط بكوشد تا بتواند تنش زدايي كند (فیضی،1383).

ممكن است شبكه ارتباطي غير رسمي به اين دليل ايجاد شود كه شبكه هاي رسمي توجهي به نيازهاي اطلاعاتي اعضاي سازمان نمي‌كنند. بنابراين شبكه هاي غير رسمي در ارضاي نيازهاي مربوط به اطلاعات اضافي سراسر سازمان مفيد تلقي مي‌شود. يكي از اصول اساسي ارتباطات غير رسمي شايعه مي‌باشد. با وجود اين كه اطلاعات ناشي از شايعه در اتخاذ تصميم صحيح چندان مورد استفاده نيست ولي اعضاي سازمان آن را براي ارسال و دريافت پيام هاي مربوط به محيط داخليشان مورد استفاده قرار مي‌دهند. (فیضی،1383).                                                   شبكه ارتباط سازمان غير رسمي[9]سه خصوصيت عمده دارد( اقتباس از سایت مدیرایران[10]:1390) :

1-  به طور ناگهاني ظاهر مي شود و بدون قاعده و نظم در سازمان به كار مي رود .

2-  رياست عالي سازمان نمي تواند آنرا كنترل كند و برآن اثر بگذارد  .

3-  به طور وسيع براي خدمت به منافع كساني كه در آن شبكه قرار دارند به كار مي رود .

به منظور كاهش مسائل مربوط به شايعه يا صحبت هاي درگوشي، مديران بايد در قدم اول تمام تلاش خود را به كارگيرند كه شكافهاي موجود در سيستم ارتباطات رسمي را مسدود كنند. مسلما زماني كه كاركنان، اطلاعات[11]مناسب را دريافت كنند احساس مي‌كنند كه به نحو بهتري از مسائل آگاه هستند و در مورد نقش خود در سازمان اطمينان خاطر بيشتري پيدا مي‌كنند. همچنين با حذف پيام هاي رسمي مبهم، انتشار شايعه كم مي‌شود. در حقيقت در هر سيستم ارتباطي اثربخش بايد به شبكه هاي غير رسمي اجازه داده شود كه با هماهنگي با كانال هاي رسمي عمل كنند تا نيل به هدفهاي سازمان امكان‌پذير شود .

[1] Vertical communications

[2] Robbins

[3] Filter

[4] Horizontal communications

[5] Focal Communications

[6] Official Channels

[7] Dwyer, J.

[8] Informal

[9]Informal Organization

[10] http://Modiriran.ir

[11] Information

دانلود پایان نامه